Z okazji Dnia Ziemi

Lasy – naturalna fabryka tlenu i …

Lesistość w naszym kraju wynosi 29,6%, a w województwie kujawsko-pomorskim 23,5%. Jesteśmy jednym z  czterech najmniej zalesionych województw w kraju.

W Polsce lasy występują na mało żyznych glebach, stąd też przewaga borów - głównie sosnowych i lasów mieszanych, w mniejszej ilości liściastych. Dominującymi gatunkami iglastymi  są sosna,  modrzew,  świerk i jodła,  liściastymi dąb, buk i brzoza.

Jakie znaczenia mają lasy?

Lasy pełnią różne funkcje:

• w procesie fotosyntezy produkują tlen - jedna 60-letnia sosna produkuje w ciągu doby tlen dla trzech osób, czyli 1350–1800 l;
• regulują stosunki wodne - las liściasty o pow. 10 tys. m² zatrzymuje i oddaje do środowiska 500 tys. m³ wody;
• chronią brzegi rzek i jezior przed rozmywaniem i osuwaniem się, zapobiegają powstawaniu  osuwisk i lawin;
• pochłaniają dwutlenek węgla,  którego nadmiar jest jedną z przyczyn efektu cieplarnianego - bór sosnowy o powierzchni jednego ha pochłania rocznie ok. 150–200 ton CO2;
• kształtują lokalny klimat, chronią przed silnymi wiatrami i powodziami;
•  zatrzymują zanieczyszczenia pyłowe i gazowe regenerując powietrze - w powietrzu leśnym jest 70 razy mniej organizmów chorobotwórczych  niż w miejskim;
• zatrzymują zanieczyszczenia dopływające z terenów sąsiadujących ze zbiornikami wód;
• chronią gleby przed erozją, spowalniają topnienie śniegów;
• obniżają poziom hałasu - ok. 150 m² lasu obniża hałas do poziomu 25 decybeli;
• drzewa wydzielają substancje bakteriobójcze – fitoncydy działające leczniczo, np. na choroby płuc. Sosna, brzoza i jałowiec wytwarzają  wokół  siebie strefę do 3–5 m wolną od bakterii;
• kształtują różnorodność  biologiczną poprzez zapewnienie przestrzeni życiowej dla różnych organizmów, to ostoja dla roślin i  zwierząt;
•  są miejscem wypoczynku i turystyki;
• dostarczają różnorodnych surowców -  m.in. drewna, owoców runa leśnego;
• w lasach prowadzona jest działalność edukacyjna.

Zastanów się, jakie znaczenie ma dla CIEBIE las i co możesz zrobić, aby zachować go takim, jakim chciałbyś, aby pozostał.

Netografia:

https://zpe.gov.pl/pdf/P6dRUKZFP

https://www.up.lublin.pl/files/biblioteka/2018/Newsletter/newsletter_4.18_miedzynarodowy_dzien_lasow.pdf

Oprac. Ewa Olejnik, nauczyciel konsultant KPCEN we Włocławku.

                                                 
                                            

               

Woda - źródło życia

Woda to najcenniejsza substancja na ziemi, bez której niemożliwe byłoby powstanie życia. Woda kształtuje krajobraz, jest środowiskiem egzystencji wielu stworzeń, ma wpływ na funkcjonowanie ludzkiego organizmu.

Dzisiaj obchodzimy Światowy Dzień Wody ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w czasie konferencji Szczyt Ziemi w 1992 roku w Rio de Janeiro. Przy sposobności tego dnia zastanówmy się przez chwilę nad metodami ochrony tej drogocennej substancji, bowiem dostęp do trwałych zasobów wody w wielu miejscach jest utrudniony...

Zachęcamy do rozwiązania quizu wiedzy o wodzie 😊

Rozwiąż quiz

💧 https://forms.office.com/e/RcFUwxWgNk 💧

Źródło obrazka: pixabay.com

W nowym UczMy - Misja Ziemia

Ten numer UczMy rozpoczyna 10 rok naszej wspólnej przygody z Kujawsko-Pomorskim Przeglądem Edukacyjnym. Trochę tajemniczy i wieloznaczny tytuł przewodni tego numeru Misja Ziemia zachęcił autorów artykułów do poruszania tematów związanych z ekologią. Temat nieoczekiwanie zyskał w tych dniach, gdy wszyscy mówią o katastrofie ekologicznej na Odrze, podwójną aktualność. 

Słowo „ekologia” to grecki termin będący zbitką dwóch słów „oikos” – dom i „logos” – nauka. Jak powinniśmy się zachowywać i co możemy zrobić, aby uchronić otaczający nas świat? Otwierający numer tekst Beaty Leonik przypomina, jak ważna jest rola pszczół i dlaczego powinniśmy o nie dbać. Ewa Olejnik omawia kilka prostych zasad, które każdy, kto kocha Ziemię może wprowadzić w codziennym życiu, a tekst Wiesławy Kitajgrodzkiej skłania do pogłębionej refleksji na temat odnawialnej energii i źródeł „taniego” prądu.

A nauczycielom bibliotekarzom polecamy tekst Anny Wiligalskiej "Współpraca warunkiem rozwoju" o tym z kim i w jaki sposób współpracuje Biblioteka Pedagogiczna im. gen. bryg. prof. E. Zawackiej w Toruniu.

Zachęcamy do lektury 👉TUTAJ. 

Co czyta BezCENna bibliotekarka ?

Lato i wakacje to czas, gdy możemy się wsłuchać w buczenie i brzęczenie łąk. Historia pszczół norweskiej pisarki Mai Lunde, która otrzymała Norweską Nagrodę Księgarzy i miano Międzynarodowego Bestselleru, będzie więc cenną propozycją, nie tylko dla tych, którzy uważają, że czytanie jest bezcenne.

Muszę przyznać, że lektura wywarła na mnie duże wrażenie, wzbudziła silne emocje. Mogę śmiało powiedzieć, że mnie zaskoczyła. Dlaczego?

Sięgając po tę książkę sugerowałam się tytułem. Pomyślałam, że może warto poszerzyć wiedzę na temat pszczół, o znaczeniu których coraz częściej się słyszy w kontekście ekologii i ratowania Planety. Audycje radiowe na temat łąk kwietnych, akcje zachęcające do tworzenia łąki na dachach w parkach – mają na celu uświadomienie  ludzi o wyjątkowości tych owadów.

Moim zdaniem tytuł tej książki jest metaforą. Autorka w swojej powieści nie skupia się tylko na pszczołach, ale wiąże ich istnienie z życiem człowieka. Maja Lunde w ciekawy i przemyślany sposób pokazuje, jak w miarę rozwoju cywilizacji i konsumpcyjnego stylu życia, człowiek przyczynia się do wyginięcia owadów, od których tak wiele zależy.

Zależności między człowiekiem a pszczołami Lunde przedstawiła w bardzo  oryginalny sposób. Życie bohaterów ukazywane w różnych przedziałach czasowych, w których przeplata się przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, z każdą stroną coraz bardziej wciąga czytelnika. Tak było w moim przypadku.

Historia pszczół to powieść napisana pięknie, „lekkim piórem”. Prowokuje, wzrusza, momentami przeraża. Ma też „drugie dno”, ale … o tym ani słowa więcej, bo zdradzę za dużo szczegółów.

P.S.

Przeczytałam ją w trzy  dni.

Książkę można wypożyczyć z naszych zbiorów. Skorzystaj z 👉katalogu. 

Porozmawiajmy o Saturnie

Dzisiaj Światowy Dzień Kosmosu, tej niezwykłej przestrzeni kryjącej w sobie wiele tajemnic, zjawisk, być może nawet nowych cywilizacji…, a na pewno niezliczone ilości gwiazd, galaktyk oraz planet.

A do planet najciekawszych i najpiękniejszych  zaliczyć można - naszym zdaniem - gazowego olbrzyma, jakim jest Saturn. Saturn, obok Jowisza, Uranu i Neptuna, posiada pierścienie. Jednakże ich układ jest dużo bardziej rozległy i złożony, dzięki czemu można je zaobserwować nawet przy pomocy silnej lornetki! Taka obserwacja w przypadku pozostałych trzech planet jest niemożliwa, ponieważ są one bardzo niepozorne. Uwagę przykuwa także fakt, że pierścienie Saturna są wyraźnie pooddzielane i złożone z olbrzymich ilości okruchów skalno-lodowych, które krążą wokół Saturna po orbitach leżących w jednej płaszczyźnie.  

A jak Wy postrzegacie kosmos i czy macie swoją ulubioną planetę?

Zachęcamy do 👉zapoznania się z naszymi zbiorami, dzięki którym możecie dowiedzieć się więcej: 

Książki:

1. Ład świata : od kosmosu Arystotelesa do wszechświata wielkiego wybuchu / Jerzy Kierul. - Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 2007. Sygn. 89980
2. Gwiazdy i planety : jak je odszukać, poznać i polubić / Joachim Ekrutt ; [tł. z niem. i oprac. naukowe Michał Różyczka]. - Warszawa : "Muza", 1994. Sygn. 73299 Czytelnia

Artykuły z czasopism:

1. Kosmiczna przygoda : scenariusz z okazji światowego dnia kosmosu// Przedszkole 2018, nr 5, s. 34–36.
2. Kosmiczne inspiracje / Monika Sobkowiak// Przedszkole 2018, nr 5, s. 62–63.
3. Porozmawiajmy o kosmosie / Aneta Winczewska, Piotr Winczewski// Wychowanie w Przedszkolu 2018, nr 1, s. 9–13. 

Co możesz zrobić dla Ziemi w Dzień Ziemi

 

Czym jest cyfrowy ślad w mediach społecznościowych wiedzą niemal wszyscy. Zacznijmy od Waszych profili i zdjęć. Wszystkie dane dotyczące miejsc pracy, adresów zamieszkania czy statusu w związku są zapisywane w formie historii. Na podstawie uprawnień, które często po prostu musimy przyznać social mediom, ich algorytmy monitorują jak zmienia się nasza lokalizacja, co robiliśmy w nocy z piątku na sobotę, a nawet mają dostęp do rzeczy takich, jak mikrofon w telefonie. To właśnie dlatego  zdarza się, że ludziom wyskakują reklamy danych produktów na podstawie normalnej rozmowy twarzą w twarz, nawet nie telefonicznej. Algorytmy rozpoznają twarz i przypuszczalnie przedmioty. Taki system, gdy przygląda się dokładniej Waszemu zdjęciu, może określić, kim są Wasi znajomi, a o statusie materialnym wnioskuje w oparciu o ubrania, miejsce, w którym się osoba znajduje i wielu innych cechach.

Dziś coraz częściej mówi się o cyfrowym śladzie węglowym, który jest zgoła czymś innym. Jak wyjaśnia strona Eko-Logis ślad węglowy to wskaźnik, którym określa się, ile gazów cieplarnianych wytworzyła – bezpośrednio lub pośrednio – określona osoba, lub szerzej: firma, region, czy państwo. Nie każdy wie, że istotny wpływ na środowisko mają technologie cyfrowe i nasze codzienne użytkowanie internetu. W pewnym przybliżeniu można oszacować, że godzina intensywnego surfowania w sieci wytwarza taki sam ślad węglowy jak podróż samochodem na odcinku 4 kilometrów. W jednostkowym przypadku wydaje się, że to niewiele, ale w skali globalnej…

Oczywiście - całkowite zredukowanie cyfrowego śladu węglowego nie jest możliwe. Warto jednak świadomie korzystać z internetu i szeroko rozumianych technologii cyfrowych. Dobrym rozwiązaniem może okazać się ograniczenie aktywności internetowych, szczególnie tych, które nie są konstruktywne, np. przeglądania sieci „dla zabicia czasu”, odtwarzania filmu, któremu nie poświęcamy uwagi czy choćby prowadzenia wideorozmów, kiedy wystarczający byłby kontakt telefoniczny.

Aby sprawdzić, jak Wasza witryna internetowa wpływa na naszą planetę, warto skorzystać z 👉 Website Carbon Calculator, który pomoże oszacować jak znaczący węglowy ślad po sobie zostawiacie.

obrazek: Pixaby.com

Światowy Dzień Wody

Obchodzimy dziś Światowy Dzień Wody, który został ustanowiony w 1992 roku przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Jego celem jest zwrócenie uwagi społeczeństwa na problemy związane z zasobami słodkiej wody na świecie i jej marnotrawienie. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego przeciętny Polak zużywa nawet do 100 litrów wody dziennie. Tymczasem zasoby wody na świecie kurczą się. Rozwiążcie nasz quiz o wodzie i dowiedzcie się, co wiecie o jej oszczędzaniu.

💧ROZWIĄŻ QUIZ💧

Rok 2022 rozpoczynijmy od lektury

Bezpieczeństwo energetyczne, energetyka i elektryczność to dzisiaj tematy bardzo aktualne. Bez prądu nie wyobrażamy sobie życia. Jednocześnie narzekamy, że jest bardzo drogi, oszczędzamy go nie tylko z myślą o rachunkach, ale też z troski o środowisko. Decyzja o świadomym i racjonalnym  korzystaniu z tego dobrodziejstwa cywilizacji może stać się jednym z naszych noworocznych postanowień. A czy wiecie, że według Międzynarodowej Agencji Energetycznej około 1 miliarda ludzi na świecie nadal nie ma dostępu do energii elektrycznej? Dotyczy to na przykład mieszkańców Salwadoru, Filipin, Pakistanu, Boliwii, Indii.

Prezent od Ibuka na początek roku kieruje do tych zagadnień. W Sile energii dziennikarz Robert Bryce opowiada o tej najważniejszej formie energii na świecie. Najważniejszej, bo jak udowadnia autor, sposób w jaki zlikwidujemy kolosalną przepaść między państwami bogatymi w energię elektryczną a w nią ubogimi, zadecyduje o naszym sukcesie w rozwiązywaniu takich problemów jak prawa kobiet, nierówności i zmiany klimatyczne. 

Tydzień Edukacji Globalnej

Rozpoczyna się 23. edycja europejskiego Tygodnia Edukacji Globalnej. 

15 – 21 listopada 2021.

Dzisiaj zachęcamy do przeczytania artykułu z Kujawsko-Pomorskiego Przeglądu Oświatowego UczMy👉 O Celach Zrównoważonego Rozwoju w edukacji globalnej / Dorota Łańcucka, UczMy 2020, nr 3, s. 48-49.

Przeżyj to sam - w parku narodowym

Nie zachęcamy, aby wakacje spędzać przed monitorem. Co to, to nie! Mały wyjątek możecie zrobić dla cyklu filmów edukacyjnych Przeżyj to! Polskie parki narodowe przygotowanego przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Dzięki krótkim, około 10-minutowym filmom dostępnym na portalu YouTube 👉TUTAJ zapoznacie się z każdym z istniejących w Polsce parków narodowych. 

A następnie - czas na ciekawą wycieczkę wakacyjną i aktywny sposób spędzania wolnego czasu.

Międzynarodowy Dzień bez Toreb Foliowych

Wakacje to czas, gdy jesteśmy blisko z Naturą. Chcemy, by Świat był piękny, a co my możemy zrobić dla Świata? Jutro Międzynarodowy Dzień bez Toreb Foliowych. Wyprodukowanie jednej takiej torebki zajmuje mniej niż sekundę, wykorzystujemy ją w drodze z zakupów do domu, czyli około 30 minut. A czy wiecie, jak długo się taka foliowa torebeczka rozkłada? Nawet 20 lat! W przeciwieństwie do torby papierowej, która potrzebuje na to około miesiąca. Bądźmy odpowiedzialni za naszą Planetę i dbajmy o nią na co dzień.

Wyzwanie na jutro - weź na sobotnie zakupy torby wielorazowe i policz, ilu foliowych toreb NIE PRZYNIOSŁEŚ/PRZYNIOSŁAŚ ze sklepu. 

Chrońmy pszczoły

Mimo, że wiosna w tym roku nas nie rozpieszcza, wśród kwitnących drzew i na łąkach rozlega się bzyczenie i brzęczenie. Pszczoły pracowicie krążą między kwiatami i ulem.

Czy wiecie, że pszczoły miodne i dziko żyjące odpowiadają za zapylanie roślin, które stanowią ponad 1/3 naszej codziennej diety?

O pszczoły powinniśmy dbać, bo są gatunkiem coraz bardziej zagrożonym. „Kiedy z powierzchni ziemi znikną pszczoły, to człowiekowi pozostaną już najwyżej cztery lata życia …” - słowa te przypisuje się Albertowi Einsteinowi, jednemu z najmądrzejszych ludzi wszechczasów. 

Pszczoły najbardziej lubimy za miód, a co my możemy dla nich zrobić? Możecie się tego dowiedzieć ze strony GREENPEACE Polska, a jeśli chcecie włączyć w działania swoich uczniów, pobierzcie stamtąd 👉scenariusze lekcji i  koniecznie zaprzyjaźnijcie się ze pszczołami.

źródło obrazka: pixaby.com

EKO-PROJEKTY - KONKURS DLA SZKÓŁ

Dla nauczycieli i uczniów szkół średnich, którym zależy na edukacji ekologicznej i ochronie środowiska został ogłoszony 👉konkurs EKO-PROJEKTY. Jak wiecie, dobrostan naszej Planety to dla nas ważna sprawa i dlatego zachęcamy do udziału. Organizator i sponsor konkursu - Fundacja PGNiG im. Ignacego Łukasiewicza - w puli nagród dla uczestników umieścił znaczącą kwotę. Szkoły oraz nauczyciele prowadzący zwycięskie zespoły otrzymają nagrody pieniężne, nawet do 15000 zł, a uczniowie - nagrody rzeczowe.

Konkurs jest objęty patronatem honorowym Ministerstwa Edukacji i Nauki.

Zgłoszenia do konkursu: od 20.01.2021 r. do 20.06.2021 r.

źródło obrazka:pixaby.com

Cóż to była za Noc Bibliotek!

 

👉 Było pięknie i klimatycznie 👈

Jest klimat na czytanie

Czytelnictwo, to oczywiste, jest naszym oczkiem w głowie od zawsze, a ostatnio nasze BiTtagi wzbogaciły się o hasło "ekoedukacja". Podążamy więc tymi ścieżkami, co organizatorzy Nocy Bibliotek. Jeśli zajrzycie na 👉mapę wydarzenia, to zobaczycie, że jest już szczelnie wypełniona. Nas także tam znajdziecie. Przygotowujemy na tę wyjątkową noc szereg atrakcji i niespodzianek. Warto zarezerwować sobie wieczór 10 października, by spędzić go z nami.

Ile plastiku po sobie zostawisz?

Starasz się nie kupować wody w plastikowych butelkach i nosić ze sobą bawełnianą torbę na zakupy, ale wciąż słyszysz, że plastik zalewa nas z każdej strony? Myślisz, że ty na pewno zbyt wiele plastikowych śmieci nie produkujesz, bo przecież nie używasz foliówek ani plastikowych słomek?

Doktoranci AGH Hanna Pamuła i Wojciech Sas opracowali 👉kalkulator plastikowych odpadów, który pomoże oszacować ich zużycie w skali roku i całego naszego  życia. 

Porzuć złudzenia i zastanów się, co jeszcze możesz zrobić dla naszej planety.

Nie ma wakacji od dbania o środowisko

👉 ROZWIĄŻ QUIZ 👈

Teraz szczególnie chętnie i często przebywamy w pobliżu wody. Wiemy jednak, że globalne zasoby wody są zagrożone i nieustannie się kurczą. Rozwiązanie quizu pomoże przypomnieć sobie, a może uświadomić, jakie - duże i małe - działania możemy podejmować, aby oszczędzać wodę i chronić jej zasoby.

Szpanuj dobrem!

Wakacje to czas wypoczynku, ale nie oderwania się od czytania. Nie róbmy sobie także przerwy od bycia dobrym dla innych. 

Wszyscy wiecie, że kochamy książki i czytanie, technologie i zwierzęta, a 🐕 akcja BookSzpan 🐈łączy wszystkie te elementy i dlatego rekomendujemy ją na czas urlopów oraz wszystkie inne dni. 

Szpanujcie dobrem, czytajcie książki i bawcie się wspaniale. 

Co można robić w domu?

Piątą dobę trwa walka z pożarem w Biebrzańskim Parku Narodowym, płoną tereny dawnej elektrowni atomowej w Czarnobylu. Porozmawiajmy z naszymi dziećmi i uczniami o wartości przyrody i natury, od których jesteśmy teraz tak daleko, roli ekosystemów i ekologii w naszym życiu oraz potrzebie ich ochrony.

Katastrofa nad Biebrzą, widoczna nawet ze zdjęć satelitarnych, powoduje niszczenie terenów podmokłych. Po co nam bagna i torfowiska?

"Mokradła chronią zasoby wody, a ich niszczenie nasila negatywne skutki ocieplenia klimatu w skali lokalnej i globalnej oraz zaburza naturalny obieg wody w przyrodzie. Obszary podmokłe podtrzymują lokalne krążenie wody i są naturalnymi formami jej retencji. Funkcjonują jak klimatyzatory: w czasie suszy są jedynymi miejscami posiadającymi wodę i umożliwiającymi jej parowanie, a w efekcie krążenie w lądowych ekosystemach i powrót w postaci deszczu czy rosy. Parowanie sprawia też, że lokalnie robi się chłodniej, ponieważ proces ten pochłania ciepło z otoczenia. Jeżeli zaczynamy osuszać torfowiska, pola i łąki wysychają szybciej, zaczyna też brakować wody w rzekach i jeziorach. Zjawisko to można już zauważyć w wielu regionach Polski."

(Dorota Łańcucka, KPCEN we Włocławku, 👉Czytaj całość)

Czy zadaliście młodym ludziom pytanie, co robią ze zużytymi maseczkami i jednorazowymi rękawiczkami chroniącymi nas przed koronawirusem? Czas pozostania w domu to też czas na zmianę nawyków: 

"Postępująca degradacja środowiska przekonuje, że być może warto pomyśleć o innych formach ekoedukacji, które nauczą poszanowania środowiska przyrodniczego. (…) Młode pokolenie jest tak zafascynowane wirtualnym światem, że często nie zna świata realnego. Dzieci potrafią zachwycać się gatunkami roślin i zwierząt na obrazkach, natomiast nie umieją podać nazwy drzewa rosnącego w pobliżu własnego domu. Bez bezpośredniego kontaktu z przyrodą prowadzącego do zrozumienia i zaakceptowania podstawowych mechanizmów w niej funkcjonujących trudno oczekiwać innego niż instrumentalne podejście do środowiska przyrodniczego." 

(dr LenaTkaczyk, KPCEN we Włocławku, 👉Czytaj całość)

Z najmłodszymi w ramach ekoedukacji możemy obejrzeć teatrzyk Kamishibai, a w nim 👉przygody Pingwina Pingo

zdjęcie: Dariusz Kowalczyk, źródło: Wikimedia Commons